ENERGETYKA, RYNEK ENERGII - CIRE.pl - energetyka zaczyna dzień od CIREPrawo
Właścicielem portalu jest ARE S.A.
ARE S.A.

SZUKAJ:



PANEL LOGOWANIA

X
Portal CIRE.PL wykorzystuje mechanizm plików cookies. Jeśli nie chcesz, aby nasz serwer zapisywał na Twoim urządzeniu pliki cookies, zablokuj ich stosowanie w swojej przeglądarce. Szczegóły.


PATRON MERYTORYCZNY
Kancelaria prawnicza Wardyński i Wspólnicy

Prawo

MATERIAŁY PROBLEMOWE

Zmiany regulacji energetyki a traktatowa ochrona zagranicznych inwestorów. Czy Polska może zmieniać zasady gry w trakcie jej trwania?
30.07.2019r. 05:13

Emanuel Wanat - Instytut Jagielloński, White & Case, dr Grzegorz Goniewicz - White & Case i Łukasz Zbyszyński, Kwartalnik Instytutu Jagiellońskiego - Polish Energy Brief, 2019
Pomiędzy 1997 a 2009 r. Hiszpania przyjęła szereg regulacji promujących inwestycje w odnawialne źródła energii. Wprowadzony system wsparcia gwarantował inwestorom rozsądną stopę zwrotu na poziomie nawet 15%. Prowadzono również akcję marketingową, zwieńczoną prospektami informacyjnymi pod hasłem "Słońce może być Twoje", mającą na celu przyciągnięcie zagranicznych inwestycji do Hiszpanii.
Zapał hiszpańskich władz wkrótce jednak ostygł, gdy zorientowano się, że państwa nie stać na utrzymywanie systemu wsparcia. W efekcie podjętych korekt pomiędzy 2010 a 2013 r. dokonano faktycznego zwrotu polityki OZE, ograniczając zachęty i doprowadzając do zmniejszenia rentowności inwestycji OZE.

Zmiany te były zgodne z konstytucją i prawem krajowym Hiszpanii. Nie oznacza to jednak, że nie stanowiły naruszenia prawa międzynarodowego. Pozwana przez inwestorów Hiszpania początkowo wybroniła się, zwyciężając w sprawie Charanne. Później przegrywała jednak w sprawach Novenergia, Masdar i Eiser. Spory okazały się kosztowne: trybunały zasądziły od Hiszpanii odszkodowanie w kwotach 128 mln euro (Eiser), 64,5 mln euro (Masdar) i 53 mln euro (Novenergia). Z podobnymi sporami zmagały się również inne państwa członkowskie UE, m.in. Włochy i Czechy.

Na tle tych spraw rodzi się fundamentalne pytanie o to, czy państwo ponosi odpowiedzialność za zmianę regulacji, którymi uprzednio zachęciło inwestorów zagranicznych do podjęcia inwestycji na jego terytorium? Innymi słowy: czy państwo może zmienić zasady gry w trakcie jej trwania?

MIĘDZYNARODOWA OCHRONA INWESTYCJI INTERNATIONAL INVESTMENT PROTECTION

Prawa inwestorów zagranicznych podlegają ochronie międzynarodowej na podstawie dwustronnych umów międzypaństwowych (Bilateral Investment Treaties, tzw. "BIT") oraz umów wielostronnych, jak np. Traktat Karty Energetycznej (Energy Charter Treaty). Polska jest stroną zarówno Traktatu Karty Energetycznej, jak i prawie 60 umów bilateralnych o popieraniu i wzajemnej ochronie inwestycji.

System ochrony przewidziany w międzynarodowych umowach jest w większości do siebie zbliżony i obejmuje m.in. zobowiązanie do uczciwego i równego traktowania (klauzula FET) oraz zakaz wywłaszczania inwestycji zagranicznych. Zasady te są poddawane wykładni w międzynarodowym orzecznictwie arbitrażowym, przyjmującym szczegółowe standardy ochronne. Jednym z nich jest obowiązek ochrony uzasadnionych oczekiwań inwestora, że warunki prawne, jakie skłoniły go do podjęcia inwestycji, nie zostaną w fundamentalny sposób zmienione. Nie każde oczekiwanie inwestora podlega jednak ochronie prawnej. Znaczenie mają tylko takie oczekiwania, które są wywołane przez państwo w drodze konkretnych zapewnień, gwarancji czy decyzji, w tym także władczych działań państwa (np. rejestracja producentów OZE, wydawanie koncesji). W sprawie Parkerings trybunał arbitrażowy podkreślił ponadto, że znaczenie ma także ogólna stabilność prawno-polityczna państwa. Profesjonalny i staranny inwestor podejmujący inwestycje w sektorze, którego regulacje są niestabilne i ulegają ciągłym zmianom, musi liczyć się ze związanym z tym ryzykiem.

PRAWO PAŃSTWA DO SAMOREGULACJI A OCHRONA INWESTORÓW

W ramach swojej suwerenności państwo korzysta ze swobody w kształtowaniu własnego prawa, w tym także regulacji energetyki. Co do zasady brak jest podstaw do ograniczania swobody państw w tym zakresie. Zawierając umowy międzynarodowe, państwo nie wyzbywa się przecież uprawnienia do samostanowienia własnego prawa. Inwestorzy muszą więc akceptować, że państwo zachowuje prawo do zmian własnych regulacji i w zależności od potrzeby będzie z tego prawa korzystać.

Owa swoboda nie jest jednak bezwzględna i może być ograniczona wolą samego państwa. W szczególności państwo może zobowiązać się, że nie zmieni własnego prawa przez określony czas. Tego typu zobowiązanie może mieć postać umowy międzynarodowej, ale i szczególnego uregulowania krajowego kreującego stosunek quasi-kontraktowy pomiędzy państwem i inwestorem. W najnowszym orzecznictwie przyjmuje się, że radykalne zmiany otoczenia prawnego inwestycji, całkowicie zmieniające warunki jej funkcjonowania wbrew tego typu zobowiązaniom, mogą zostać uznane za naruszenie standardu uczciwego i równego traktowania. Państwo może więc zmienić pewne zasady gry, ale nie wszystkie.

Autorzy:

Emanuel Wanat, ekspert Instytutu Jagiellońskiego, adwokat kancelarii White & Case

dr Grzegorz Goniewicz, prawnik kancelarii White & Case specjalizujący się w sporach sądowych i arbitrażowych

Łukasz Zbyszyński, adwokat specjalizujący się w sporach sądowych i arbitrażowych

KOMENTARZE ( 5 )


Autor: Praw 30.07.2019r. 07:20
Dialektyka prawnicza z której nic nie wynika. Niestety ta choroba opanowała najpierw USA potem cały zachód a teraz weszła do Polski. I mamy jak w czeskim filmie czyli "nikt nic nie wie".
ODPOWIEDZ ZGŁOŚ DO MODERACJI

Autor: Praw 30.07.2019r. 08:25
To jak sobie dywagujemy o niczym to podywagujmy. Czy KE ma prawo zmieniać reguły gry w czasie? Bo interwencja w rynek CO2 polegająca na arbitralnym wycofaniu uprawnień to typowa ingerencja w istniejące procesy gospodarcze i to w dramatycznej skali nieporównywalnej z jakimiś tam wiatrakami w Polsce. Dotyczy w zasadzie całego ciepłownictwa i większości energetyki i wszystkich odbiorców energii w tym np. hutnictwa itd. Czy doszło zdaniem autorów do radykalnej zmiany otoczenia prawnego? I czy KE (wzorem państw) też jest do czegoś zobowiązana czy nie?
ODPOWIEDZ ZGŁOŚ DO MODERACJI

Autor: As 30.07.2019r. 11:32
Nie masz racji. Zapominasz że celem systemu ETS było podrożenie emisji i skierowanie inwestycji na inne tory i to była podstawa działania tego systemu, o której wszyscy uczestnicy wiedzieli. Interwencja nastąpiła dopiero gdy okazało się że system nie działa i trzeba ograniczyć pulę uprawniń. Interwencja służyła przywróceniu prawidłowości działania systemu a nie łupieniu inwestorów.
ODPOWIEDZ ZGŁOŚ DO MODERACJI

Autor: Praw 30.07.2019r. 20:20
Stosując twoje myślenie to zmiana reguł gry jest dopuszczalna bo np. celem państwa polskiego za rządów PiS mogło być ograniczenie drogiego rozwoju wiatraków i fotowoltaiki czyli drogiej energii. Cel i zastosowane środki się zgadzają.
PS
Nie odpowiadasz na podstawowe pytanie czy KE podlega takim samym ograniczeniom jak państwa (SEJM SENAT itd.).
ODPOWIEDZ ZGŁOŚ DO MODERACJI

Autor: cytaty 08.08.2019r. 17:28
"Czy Polska może zmieniać zasady"
OCZYWIŚCIE
SUWEREN może wszystko co jest abstraktem !!!
Może wyjąć prawników spod prawa
Może...
Chyba że nie jest suwerenem !!!
Nie może wydłużyć życia, choćby o jeden dzień, choć może komuś je skrócić, nie potrafi zatrzymać starzenia, choć może cofnąć objawy starzenia...
"Praw fizyki Pan nie zmienisz i nie bądź Pan..."
Na wydziałach prawa nie uczą praw fizyki
na finansach, politologii, dziennikarstwie, organizacji i menadżerstwie też nie...
też nie na ...
ODPOWIEDZ ZGŁOŚ DO MODERACJI
Dodaj nowy Komentarze ( 5 )

DODAJ KOMENTARZ
Redakcja portalu CIRE informuje, że publikowane komentarze są prywatnymi opiniami użytkowników portalu CIRE. Redakcja portalu CIRE nie ponosi odpowiedzialności za ich treść.

Przesłanie komentarza oznacza akceptację Regulaminu umieszczania komentarzy do informacji i materiałów publikowanych w portalu CIRE.PL
Ewentualne opóźnienie w pojawianiu się wpisanych komentarzy wynika z technicznych uwarunkowań funkcjonowania portalu. szczegóły...

Podpis:


Poinformuj mnie o nowych komentarzach w tym temacie




cire
©2002-2019
Agencja Rynku Energii S.A.
mobilne cire
IT BCE